لشت نشاء در یک نگاه
" لشت نشاء در جنوب دریای خزر و 51 دقیقه و 49 درجه طول و 08 دقیقه و 37 درجه عرض جغرافیایی در شمال شرقی شهرستان رشت واقع شده و در طول ساحل دریا در غرب رودخانه سفیدرود قرار گرفته است. این بخش از شمال به دریای خزر، از جنوب به بخش کوچصفهان، از شرق به رودخانه سفیدرود (شهرستان آستانه اشرفیه و بخش کیاشهر) و از مغرب به بخش خشک بیجار محدود است... (ص. 7) "
*** برگرفته از: کتاب «سرزمین عادلشاه» - نوشته «هوشنگ عباسی» - 1378 - رشت: گیلکان.
" لشتنشاء منطقهای جلگهای بر ساحل دریای خزر، در قسمت دلتای سپیدرورد است که در جانب خاوری شهرستنان رشت قرار گرفته و محدود میشود از شمال به دریای خزر، از مشرق به رودخانه سپیدرود و از جنوب به کوچصفهان و از مغرب به خشکبیجار. این منطقه آباد با زمین حاصلخیزش از چهل و چند پارچه آبادی بزرگ و کوچک تشکیل گردیده که مهمترین آنها اژدهابلوچ، دوباج، توچا، گفشه، لیچا، نوده، جوریاب و زیباکنار (بندر چونچنان) میباشد.
رویدادهای تاریخی گیلان همواره در منطقه زرخیز لشتنشا موجب تغییراتی شده و مردم دلآگاه آن جا را در راستای احقاق حق به جنبش مردمی واداشت. تا قبل از هزاره دوم امرای محلی بیه پس و بیه پیش مسئولین حکومت در لشتنشاء را با صوابدید مردم آن دیار انتخاب میکردند و اگر انتصابی مورد قبول نبود، مردم عذر فرد گمارده شده را میخواستند و برای اعمال نظرشان تا پای جان پایداری میکردند، کمااینکه در سال 1003 ه. ق. چون شاه عباس حکومت لشتنشاء را به حسن رستمداری به پاداش همکاری و خدماتش با سپاه صفوی در دستگیری طالشه کولی و سرکوبی مردم سپرد، حاکم جدید با مخالفت مردم مواجه شد و به ناچار به لاهیجان فرار کرد (ص. 166).
از دیگر فداکاریها، جانبازیها، جنبشهای تمام عیار دهقانی به جا مانده در تاریخ میتوان قیام مردم به رهبری دوباج و عادلشاه را نام برد که خوشبختانه فرزندان اژدریان و چپکوند، عادلشاهیان و دوباجیان از عهده این نبردها به خوبی بر آمدهاند (ص. 167).
مردم لشتنشاء برای دستیابی به حقوق خود هماره در مبارزه بوده و توانستهاند در تاریخ گیلان صفحات بسیاری را به خود اختصاص داده و بیشتر از سایر نقاط مورد توجه قدرتهای مرکزی قرار گیرند... (ص. 169) "
*** برگرفته از: مقاله «لشتنشاء در یک نگاه و گزارشی از حاجیخان» - نوشته «محمدعلی فائق» - کتاب «رهآورد گیل» - گردآورنده: دکتر محمدعلی فائق - رشت: انتشارات گیلکان - پاییز 1378.